Ruim drie miljard e-mailadressen en bijbehorende wachtwoorden zijn via een openbaar toegankelijke website te vinden, blijkt uit onderzoek van Computable. De dataset, genaamd 'Compilation of Many Breaches' (COMB), bevat gegevens van meerdere eerdere hacks en omvat onder meer privé-mailadressen en wachtwoorden van Nederlandse ministers, militairen, diplomaten en medewerkers van vitale sectoren zoals kerncentrales en banken.

Experts verschillen van mening over de impact van dit datalek. Remco Geerts van Cegeka benadrukt dat het lekken van wachtwoorden al decennia voorkomt, maar dat de massale beschikbaarheid nieuw is. Zijn collega Bart van den Branden wijst op de zorgwekkende aanwezigheid van overheids- en kritieke infrastructuurgegevens in de dataset, wat volgens hem een duidelijke wake-up call is. De afhankelijkheid van wachtwoorden als authenticatiemiddel blijft een kwetsbaarheid.

Ronald Prins, oprichter van Hunt & Hackett en voormalig werkzaam bij Fox IT, relativeert het risico op direct misbruik van deze credentials binnen bedrijfssystemen. Organisaties zoals Shell dwingen medewerkers bij een datalek direct tot het wijzigen van wachtwoorden. Wel waarschuwt hij dat kwaadwillenden zwakke wachtwoorden kunnen proberen te misbruiken door ze snel op grote aantallen e-mailadressen te testen.

Pim Takkenberg van Northwave bevestigt dat deze methode in het verleden werd toegepast, maar dat moderne beveiligingsmaatregelen zoals account lockouts na enkele mislukte pogingen dit beperken. Daarnaast kunnen monitoring en detectie helpen om verdachte inlogpogingen te signaleren.

Volgens Geerts en Van den Branden ligt het grootste risico in phishingaanvallen. Ongeveer negentig procent van succesvolle cyberaanvallen start via e-mail. Met behulp van kunstmatige intelligentie kunnen aanvallers phishingcampagnes versnellen en gerichter maken, ook tegen overheden en vitale infrastructuur die in de COMB-database voorkomen. AI automatiseert het verzamelen van informatie voor overtuigende phishingmails, wat het risico op succesvolle aanvallen vergroot.