Privacy First uit ernstige zorgen over nieuwe inlichtingenwet die AIVD en MIVD meer bevoegdheden geeft en toezicht afbouwt.
Stichting Privacy First uit grote zorgen over de nieuwe inlichtingenwet die het kabinet wil invoeren. Deze wet geeft de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) aanzienlijk meer bevoegdheden, terwijl het toezicht op hun handelen wordt verminderd. Volgens Privacy First ligt grootschalige massasurveillance hierdoor in het verschiet.
Het wetsvoorstel, dat afgelopen augustus werd gepresenteerd, maakt het mogelijk dat inlichtingendiensten de eerste fases van hackoperaties zonder voorafgaand toezicht uitvoeren. Daarnaast kunnen zij individuen en organisaties verplichten om gegevens af te staan, met gevangenisstraffen als sanctie bij weigering. Het kabinet wil ook de huidige toezichthouders, de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) en de Commissie van Toezicht Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD), samenvoegen tot het College van Toetsing en Toezicht Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTT). Deze nieuwe toezichthouder zal minder vooraf toetsen, waarbij het aantal leden dat vooraf toetst daalt van drie naar twee.
Via Internetconsultatie.nl zijn meer dan 250 reacties op het voorstel openbaar gemaakt. Privacy First en andere organisaties hebben tal van fundamentele bezwaren geuit. De stichting benadrukt dat de noodzaak en proportionaliteit van diverse bevoegdheden ontbreken, met name de mogelijkheden voor grootschalig internettappen en het gebruik van bulkdata. Volgens Privacy First zijn de bevoegdheden onvoldoende beperkt en gespecificeerd, waardoor het voorstel niet voldoet aan de eisen van voorzienbaarheid die nodig zijn om de beperkingen van het recht op privacy te legitimeren.
Naast het risico op massasurveillance waarschuwt Privacy First dat het wetsvoorstel een bedreiging kan vormen voor de democratische rechtsstaat en het democratisch proces. De stichting verwijst naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, dat dergelijke maatregelen omschrijft als “destroying democracy on the ground of defending it”. Privacy First pleit daarom voor intrekking of grondige herziening van het voorstel en hoopt dat de AIVD, MIVD en verantwoordelijke ministeries de kritiek serieus nemen.
Ook oud-AIVD-medewerker en voormalig toezichthouder Bert Hubert uitte recent via EenVandaag kritiek op het wetsvoorstel.
