SOC-teams in Nederland benutten AI voorzichtig vanwege de dubbele rol als hulpmiddel en bedreiging, met aandacht voor veiligheid en regelgeving.
Security operations centers (SOC) in Nederland groeien snel door strengere wetgeving zoals de NIS2-richtlijn en toenemende cyberdreigingen. AI speelt een steeds grotere rol binnen deze SOC's, maar teamleads benadrukken dat mensen altijd aan het roer blijven staan. AI wordt gezien als een krachtige tool die detectie en respons kan versnellen, maar ook als een potentiële bedreiging omdat aanvallers AI kunnen inzetten om kwetsbaarheden sneller te vinden en schade aan te richten.
Bij NS is het SOC recent weer intern georganiseerd in het Blue Cyber Shield Team (BCST), waar ongeveer dertig specialisten incidenten afhandelen en zich bezighouden met engineering, rapportage en patchmanagement. Arnim Eijkhoudt, teamleider, geeft aan dat NS AI binnen strikte veiligheidskaders en wetgeving wil toepassen. Zo is er een corporate AI officer aangesteld en een board ingericht om risico’s te beoordelen. AI wordt ingezet om werkprocessen te versnellen en verbeteren, maar grote stappen worden bewust vermeden vanwege de risico’s van ‘bring your own AI’.
Ook bij IT-dienstverlener Sogeti, waar het SOC bestaat uit een team van ongeveer tien analisten, wordt AI gebruikt voor detection engineering en phishingbestrijding. Senior analist Floris Roelofs noemt phishing nog steeds het grootste probleem, naast nieuwe aanvalsvormen zoals ClickFix-aanvallen waarbij gebruikers worden misleid schadelijke opdrachten uit te voeren. Microsoft Defender, dat AI gebruikt voor het maken van detectieregels, wordt als effectief ervaren, hoewel de precieze werking een ‘black box’ blijft om misbruik door aanvallers te voorkomen.
