Uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) blijkt dat veel mensen niet op de hoogte zijn van hun rechten wanneer organisaties automatische besluiten nemen. Bij zulke besluiten, bijvoorbeeld bij een leningaanvraag of het automatisch beoordelen van een cv, heeft de betrokkene vaak recht op een menselijke blik, waarbij een medewerker het besluit controleert.

Het onderzoek, waaraan 1.480 mensen deelnamen, toont aan dat 38 procent niet wist dat zij recht hebben op deze menselijke tussenkomst. Daarnaast gaven deelnemers in focusgroepen aan dat zij menselijke controle noodzakelijk vinden bij belangrijke besluiten die met algoritmes worden genomen. Ook benadrukten zij het belang van eenvoudige, eerlijke en toegankelijke uitleg over het gebruik van persoonsgegevens door organisaties.

Als reactie op deze bevindingen breidt de AP haar voorlichting over geautomatiseerde besluitvorming uit. Zo publiceerde de AP handvatten voor organisaties om betekenisvolle menselijke tussenkomst te waarborgen, met praktische tips om processen te verbeteren. Daarnaast werkt de AP aan richtlijnen voor het recht op uitleg bij automatische besluiten. Dit recht houdt in dat betrokkenen kunnen vragen hoe een besluit tot stand is gekomen en op basis van welke gegevens, zodat zij het besluit kunnen aanvechten als zij het er niet mee eens zijn of als de gebruikte gegevens onjuist zijn.

De handvatten voor het recht op uitleg zijn momenteel in consultatie en staan open voor input van iedereen. Later zal de AP ook informatie publiceren voor betrokkenen over hun recht op uitleg bij geautomatiseerde besluitvorming. Meer informatie over het onderzoek en de handvatten is beschikbaar via de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.