Het Amerikaanse Congres staat op het punt om de herautorisa­tie te behandelen van een omstreden programma dat Amerikaanse inlichtingendiensten toestaat om gesprekken, sms’jes en e-mails van buitenlanders te onderscheppen. Voorstanders, waaronder voormalig president Donald Trump, stellen dat het programma levens heeft gered, terwijl critici wijzen op blijvende zorgen over het zonder toestemming afluisteren van Amerikanen.

Een belangrijke bepaling van de Foreign Intelligence Surveillance Act (FISA) staat de CIA, NSA, FBI en andere diensten toe om grote hoeveelheden communicatie van buiten de VS te verzamelen en analyseren zonder voorafgaande toestemming. Daarbij worden ook gesprekken van Amerikanen opgevangen die contact hebben met de buitenlandse doelwitten. Het programma verloopt aanstaande maandag, en tegenstanders willen onder meer dat er voortaan een gerechtelijk bevel nodig is voordat de overheid toegang krijgt tot e-mails, telefoongesprekken of sms’jes van Amerikanen. Ook pleiten zij voor beperkingen op het gebruik van internetdatabrokers, die grote hoeveelheden persoonlijke gegevens online verzamelen en doorverkopen, wat volgens critici een omzeiling van de grondwet betekent.

Ondanks kritiek van beide partijen nam de kans op ingrijpende hervormingen af nadat Trump zijn steun uitsprak voor verlenging van het programma. Hij benadrukte dat het onmisbaar is voor de nationale veiligheid en cruciale informatie heeft geleverd voor recente Amerikaanse acties in Venezuela en Iran. Op sociale media noemde Trump het programma, bekend als Sectie 702 van de wet, “uiterst belangrijk voor ons leger”.

In een bericht op zijn platform Truth Social erkende Trump dat een andere FISA-bepaling werd gebruikt om zijn campagne in 2016 te bespioneren, maar hij steunt toch de verlenging van Sectie 702, ondanks zorgen dat politieke tegenstanders de wet in de toekomst tegen hem kunnen gebruiken. Hij riep wetgevers op om het programma met 18 maanden te verlengen. Trump benadrukte dat zijn regering hard heeft gewerkt om FISA-hervormingen door te voeren die de veiligheid van Amerikanen waarborgen en tegelijkertijd de grondwettelijke burgerrechten beschermen.

Trump was lange tijd een criticus van de inlichtingendiensten en verzette zich aanvankelijk tegen Sectie 702. In 2024, toen de bepaling voor het laatst werd verlengd, postte hij nog “KILL FISA” op sociale media. Hij is niet de enige die van mening veranderde: Tulsi Gabbard, directeur van de nationale inlichtingendiensten, pleitte als congreslid uit Hawaii eerder voor afschaffing van Sectie 702, maar steunt het nu na toevoeging van nieuwe beschermingen sinds haar tijd in het Congres.