Russische staatsondersteunde hackers zijn systematisch internetverbonden beveiligingscamera’s in Europa en Oekraïne aan het compromitteren om inlichtingen te verzamelen over NAVO-militaire logistiek en om Oekraïense troepen te identificeren voor gerichte aanvallen op het slagveld, waarschuwen Nederlandse inlichtingendiensten.

In een openbaar advies stellen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) dat minstens één Russische inlichtingendienst cyber-spionage uitvoert tegen internettoegankelijke camera’s in Nederland, andere NAVO- en EU-lidstaten en Oekraïne. Het doel is het verzamelen van militaire inlichtingen, waaronder activiteiten op militaire transportroutes en wapentransporten naar Oekraïne. In Oekraïne zijn gehackte camera’s in sommige gevallen gebruikt om militaire personeelsleden te lokaliseren, waarna deze informatie is ingezet om soldaten te doden en materieel te vernietigen.

De Nederlandse diensten meldden ook dat zij een klein aantal gecompromitteerde camera’s langs militaire logistieke routes in Nederland hebben geïdentificeerd als onderdeel van deze bredere operatie. Nederland is als belangrijk transitland een aantrekkelijk doelwit vanwege zijn geografische ligging en steun aan Oekraïne, aldus het advies van 10 juli.

Volgens het advies scannen de aanvallers het internet op kwetsbare apparaten, identificeren IP-camera’s aan de hand van fabrikantgegevens en maken ze gebruik van zwakke beveiliging zoals standaardwachtwoorden, verouderde firmware en standaardconfiguraties. Vervolgens analyseren de hackers automatisch videobeelden met behulp van beeldherkenningssoftware om militaire voertuigen en hun lading te identificeren.

De Nederlandse inlichtingendiensten beoordelen dat Rusland de camera’s ook inzet om militair relevante inlichtingen te verzamelen binnen NAVO- en EU-landen, ook wanneer dit niet direct verband houdt met Oekraïne. Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat deze informatie buiten Oekraïne wordt gebruikt voor militaire aanvallen, toont de campagne aan dat Rusland in staat is operationele inlichtingen te verzamelen die in een toekomstig conflict kunnen worden ingezet.

Het aantal cyber-spionageoperaties door Russische staatsactoren ter ondersteuning van militaire operaties is sinds het begin van de oorlog in Oekraïne gestaag toegenomen, aldus het advies. Organisaties die internetverbonden camera’s gebruiken, worden geadviseerd hun beveiliging te versterken door standaardwachtwoorden te wijzigen, firmware up-to-date te houden en apparaatconfiguraties te controleren. Ook wordt aangeraden rekening te houden met het land van herkomst van de camera’s, aangezien landen als China, Rusland en Iran actief offensieve cyberprogramma’s uitvoeren gericht op Nederlandse belangen.