Hoewel veel Nederlanders aangeven tweefactorauthenticatie (2FA) en wachtwoordmanagers te willen gebruiken, blijkt uit recent onderzoek dat dit in de praktijk vaak niet gebeurt. Dit wijst op een structurele gedragskloof waarbij mensen de risico's van online criminaliteit wel kennen, maar niet altijd naar deze kennis handelen.

Het Cybersecurity Gedragsonderzoek Alert Online 2026, waarin zeshonderd particulieren en bijna vierhonderd werknemers werden bevraagd, toont aan dat 77 tot 84 procent van de deelnemers de gevolgen van digitale fraude en online criminaliteit ernstig vindt. Ondanks de intentie om beveiligingsmaatregelen te nemen, vertaalt dit zich niet altijd in daadwerkelijk gedrag. Zo geeft 53 procent aan vaker 2FA te willen gebruiken en 31 tot 34 procent een wachtwoordmanager te willen instellen, terwijl in de praktijk slechts 16 tot 32 procent altijd 2FA toepast en 13 tot 20 procent consequent een wachtwoordmanager gebruikt.

De onderzoekers verklaren dit deels doordat veilig gedrag als tijdrovend en omslachtig wordt ervaren. Waar het klikken op een link één handeling kost, vergt het handmatig navigeren naar een officiële website meerdere stappen. Ongeveer 30 tot 33 procent van de respondenten vindt het gebruik van 2FA of een wachtwoordmanager dan ook tijdrovend. Daarnaast ontbreekt het bij sommige mensen aan praktische vaardigheden om deze maatregelen toe te passen, ondanks dat ze theoretische kennis bezitten. Ook wordt het nut van extra beveiligingsmaatregelen niet door iedereen ingezien.

Een ander aspect is dat veilig online gedrag van anderen vaak onzichtbaar blijft. Omdat mensen zich laten beïnvloeden door het gedrag van hun sociale omgeving, kan het ontbreken van zichtbaarheid van veilig gedrag online bijdragen aan het uitblijven van het eigen veilige gedrag. De onderzoekers adviseren daarom om waar mogelijk 2FA automatisch in te schakelen en wachtwoordmanagers vooraf te installeren op werkapparatuur. Daarnaast pleiten zij voor interactieve methoden zoals phishingsimulaties met directe feedback om gebruikers bewust te maken van hun kwetsbaarheden en het belang van beveiligingsmaatregelen.