De NCTV meldt dat cyberdreigingen zich sneller ontwikkelen dan de digitale weerbaarheid van Nederlandse bedrijven en overheden kan bijbenen, mede door inzet van AI.
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) waarschuwt dat de snelheid waarmee cyberdreigingen zich ontwikkelen te hoog is voor zowel bedrijven als overheden. Hackers maken steeds vaker gebruik van kunstmatige intelligentie om hun aanvallen sneller, omvangrijker en efficiënter uit te voeren. Dit blijkt uit het rapport Cybersecuritybeeld Nederland 2026 van de NCTV.
Volgens het rapport neemt het vermogen van statelijke actoren en cybercriminelen toe, terwijl de digitale weerbaarheid van Nederlandse organisaties niet in hetzelfde tempo groeit. Deze scheefgroei vergroot het risico dat Nederland slachtoffer wordt van ernstige incidenten zoals spionage, datadiefstal, sabotage en verstoring van digitale processen. De NCTV wijt het achterblijven van de weerbaarheid onder andere aan een gebrek aan eigenaarschap, bestuurlijke sturing, financiële middelen en capaciteit. Daarbij is het voor kleinere organisaties en het midden- en kleinbedrijf (mkb) extra lastig om hun digitale weerbaarheid op peil te houden.
Het rapport noemt diverse cyberincidenten sinds augustus 2025, waaronder de datadiefstal bij telecombedrijf Odido en het hacken van camera’s langs militaire routes door Russische actoren. De NCTV benadrukt dat statelijke actoren hun cybercapaciteiten uitbreiden als onderdeel van hybride en militaire conflicten. Cyberaanvallen worden steeds vaker ingezet ter ondersteuning van fysieke militaire acties. Landen als China, Rusland, Iran en Noord-Korea hebben al langer offensieve cyberprogramma’s die ook op Nederland gericht zijn, terwijl steeds meer andere landen dergelijke programma’s ontwikkelen.
Naast statelijke actoren vormen ook cybercriminelen een groeiende bedreiging voor de nationale veiligheid. Zij richten zich steeds vaker op het stelen van grote hoeveelheden data om bedrijven en organisaties af te persen, gegevens te gebruiken voor nieuwe aanvallen of te verkopen aan andere criminelen of staten. De NCTV noemt de grootschalige hack van Odido door de hackersgroep ShinyHunters als voorbeeld, waarbij gegevens van ruim 6 miljoen (oud-)klanten werden buitgemaakt. Uit politieonderzoeken blijkt bovendien dat het betalen van losgeld geen garantie biedt dat gestolen data daadwerkelijk wordt verwijderd.
De NCTV wijst verder op de impact van kunstmatige intelligentie op het cyberlandschap. AI wordt al langer ingezet bij hackpogingen, bijvoorbeeld voor het selecteren van doelwitten en het genereren van phishingmails. Nu speelt AI ook een rol bij de uitvoering van aanvallen zelf. Met AI kan malware sneller worden ontwikkeld en verfijnd, waarbij de schadelijke software zelfs kan communiceren met een AI-model om tijdens een aanval instructies te ontvangen of code aan te passen.
