Cyberaanvallen op koel- en vriesinstallaties bij supermarkten in België, Nederland en Zweden veroorzaken temperatuurverstoringen door slecht beveiligde systemen.
Een cyberaanval heeft geleid tot verstoringen bij koel- en vriesinstallaties van supermarkten in België, Nederland en Zweden. Bij ketens als Delhaize, Carrefour en ICA werden de temperaturen in deze installaties plotseling verhoogd, wat duidt op manipulatie van de systemen. Veel van deze koelinstallaties blijken eenvoudig online bereikbaar te zijn, wat de kwetsbaarheid vergroot.
Volgens het Cert van Orange Cyberdefense werden in de nacht van 1 op 2 november vermoedelijke cyberaanvallen gemeld bij minstens veertig Belgische Delhaize-winkels en bij vestigingen van Carrefour en Spar. De precieze getroffen modellen en de manier waarop de aanvallers toegang kregen, zijn nog niet bevestigd. De aanval vertoont overeenkomsten met een eerdere hack op Franse supermarktketens, waarbij ook op afstand beheerde koelinstallaties werden misbruikt, maar er is nog geen technisch bewijs dat de incidenten met elkaar samenhangen.
Ook in Zweden kampen winkels van ICA en Coop met soortgelijke verstoringen. In Nederland zijn ten minste zeventien bedrijven, waaronder slagerijen en buurtwinkels, getroffen door aanvallen op hun koel- en vriesinstallaties waarbij de temperatuur werd aangepast. Dit meldt een woordvoerder van leverancier Danfoss. Na de eerdere hack in Frankrijk adviseerde Danfoss klanten om hun systemen van het internet los te koppelen. Een klein aantal winkels nam toen geen maatregelen en is nu getroffen. De aangevallen koelsystemen stonden niet op een beveiligd netwerk en gebruikten standaardwachtwoorden, aldus de woordvoerder.
De impact van dergelijke aanvallen is duidelijk: wie de temperatuur kan aanpassen, kan voorraden onbruikbaar maken, wat leidt tot voedselverlies en omzetverlies, naast de tijd die nodig is om de systemen te herstellen. Toch krijgen deze operationele technologieën (OT) vaak minder aandacht in de cybersecurity dan laptops, servers en bedrijfsapplicaties. Mathias Caluwaerts, strategisch adviseur bij Orange Cyberdefense Belgium, benadrukt dat beveiligingsupdates en herstarts bij koelinstallaties zorgvuldig moeten worden afgestemd om de continuïteit te waarborgen, wat samenwerking vereist tussen technische diensten, IT en onderhoudspartners.
Uit onderzoek blijkt dat veel systemen, zoals die van Danfoss en de XWEB-oplossing van Copeland, direct via het internet bereikbaar zijn en gebruikmaken van voorspelbare wachtwoorden. In België zijn ongeveer 970 Danfoss-systemen en 123 Copeland-systemen online toegankelijk, wat aangeeft dat veel installaties extra controle op bereikbaarheid en beveiliging nodig hebben. Na de Franse incidenten waren Belgische partijen gewaarschuwd, maar nog steeds bleven kwetsbare verbindingen bestaan. Security-expert Jan Guldentops wijst erop dat deze verbindingen niet essentieel zijn voor de werking en dat het afsluiten ervan en tijdelijk lokaal beheer de aanvallen had kunnen voorkomen. Dit benadrukt het gebrek aan focus op praktische cybersecurity en cyberweerbaarheid binnen de economie.
