Nederland wil een voorloper worden in de opschaling van AI, met een gecentraliseerde aanpak voor IT-aanbestedingen en de invoering van de Cyberbeveiligingswet op basis van de NIS2-richtlijn. Dit zijn de plannen van het nieuwe minderheidskabinet van D66, CDA en VVD, zoals gepresenteerd in het coalitieakkoord. De digitale wereld krijgt hierin tweeëneenhalf pagina's aandacht. AI speelt een centrale rol in de IT-strategie voor 2026, waarbij digitalisering en AI alle aspecten van de samenleving beïnvloeden. Er is behoefte aan meer controle en democratische inspraak om maatschappelijke steun te verkrijgen. De coalitie erkent de kwetsbaarheid van Nederland door de afhankelijkheid van buitenlandse techbedrijven, met name Amerikaanse hyperscalers zoals Amazon, Microsoft en Google, evenals sociale media zoals Facebook en Instagram. Cybersecurity is een prioriteit, met plannen voor meer coördinatie en verfijning van bestaande initiatieven, zoals het plaatsen van cybercriminelen met Russische banden op de Europese Sanctielijst en het versterken van de wettelijke basis voor datadeling met private partijen.

De ambities zijn veelbelovend, maar de uitvoering is cruciaal. De NCTV en andere inlichtingendiensten moeten nieuwe technologie optimaal benutten. Er komt een Nederlandse Digitale Dienst om de overheid te ondersteunen bij het aantrekken van IT-leveranciers en talent. Details over de inrichting en het budget zijn nog niet bekend. Digitale autonomie is een belangrijk doel, met een focus op Europese samenwerking en het verminderen van strategische afhankelijkheden in cloud, data en cruciale systemen. Grote projecten worden opgesplitst om meer Nederlandse en Europese mkb'ers te betrekken. De coalitie volgt Europese plannen voor digitale soevereiniteit, met nadruk op security-by-design, zero-trust en open-source. IT-projecten boven de 5 miljoen euro moeten voldoen aan centrale standaarden. Nederland moet een 'opschaalland' worden voor AI, met plannen voor een "AI-fabriek" in Noord-Nederland en Europese datacentra. De snelle implementatie van de NIS2-richtlijn moet vitale sectoren voorbereiden op cyberdreigingen. Hoewel Nederland achterloopt op andere Europese landen, is er een strategie voor de bescherming van vitale sectoren. Er wordt geoefend met grootschalige digitale aanvallen, ethische hackers worden gestimuleerd en snelle uitwisseling van dreigingsinformatie tussen overheid en bedrijfsleven wordt bevorderd. Toezichthouders krijgen ruimte om talent aan te trekken, maar de uitvoering en financiering blijven bepalend.