De Autoriteit Persoonsgegevens uit kritiek op een wetsvoorstel dat de Nederlandse uitvoering van nieuwe Europese anti-witwasregels betreft. Deze wet leidt tot meer gegevensverzameling en mogelijk delen door de overheid. De privacytoezichthouder stelt dat het nog onduidelijk is of dit systeem effectief is in het verminderen van witwassen en terrorismefinanciering, terwijl de impact op onschuldige burgers aanzienlijk kan zijn.

De Implementatiewet ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering is een Nederlandse vertaling van een Europese richtlijn. Deze richtlijn maakt deel uit van een Europees pakket maatregelen tegen witwassen. Het voorstel introduceert nieuwe poortwachters zoals crowdfundingplatformen en voetbalclubs. Ook komt er een nieuwe Europese toezichthouder en worden de bevoegdheden van de Financial Intelligence Unit uitgebreid. Er komen meer mogelijkheden voor samenwerking en informatiedeling tussen publieke en private partijen. Volgens de AP worden er meer gegevens verzameld en gedeeld, zoals nationaliteiten en BSN-nummers. De AP benadrukt dat zulke maatregelen alleen gerechtvaardigd zijn als ze aantoonbaar effectief zijn en burgers goed beschermen. Er is nog onduidelijkheid over de effectiviteit van het systeem, en de gevolgen voor onschuldige mensen kunnen groot zijn. Er bestaat een risico dat bepaalde groepen vaker als risicovol worden aangemerkt, wat kan leiden tot extra controles of onterechte verdenkingen. De overheid moet aantonen dat deze ingrepen noodzakelijk en effectief zijn, aldus AP-voorzitter Aleid Wolfsen. De AP pleit voor evaluatie van de wet, met aandacht voor effectiviteit, evenredigheid en risico’s op uitsluiting en discriminatie. Zonder duidelijke waarborgen kan het vertrouwen in de overheid onder druk komen te staan, waarschuwt Wolfsen.