De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ontwikkelt richtlijnen voor hoe organisaties uitleg moeten geven bij geautomatiseerde besluitvorming. Om ervoor te zorgen dat deze handvatten aansluiten bij de praktijk, roept de AP organisaties, experts en andere belanghebbenden op om via een consultatie hun ervaringen en inzichten te delen.

Steeds vaker maken organisaties gebruik van algoritmes en artificiële intelligentie (AI) om automatisch besluiten te nemen, bijvoorbeeld bij kredietbeoordelingen of sollicitaties. Wanneer een automatisch besluit serieuze gevolgen heeft voor een persoon, heeft diegene recht op een begrijpelijke uitleg over het besluit. Dit stelt betrokkenen in staat om de redenen achter het besluit te begrijpen en zich eventueel te verweren. Tegelijkertijd verplicht deze uitleg organisaties om hun eigen besluitvormingsprocessen goed te doorgronden.

De uitleg moet duidelijk maken dat het om geautomatiseerde besluitvorming gaat, wat de mogelijke gevolgen zijn, welke logica aan het besluit ten grondslag ligt en welke rechten de betrokkene heeft. De informatie moet volledig en begrijpelijk zijn, zonder vaagheid of onnodige complexiteit. Organisaties zijn verplicht om algemene informatie over hun automatische besluitvormingsprocessen te verstrekken aan alle betrokkenen en persoonlijke uitleg te geven wanneer hierom wordt gevraagd.

Het geven van uitleg kan complex zijn, vooral als het gebruikte systeem moeilijk te doorgronden is. Daarom is het belangrijk dat organisaties al bij de keuze en inrichting van dergelijke systemen rekening houden met de mogelijkheid om uitleg te geven. Sommige systemen zijn van nature beter uitlegbaar dan andere, terwijl sommige systemen aanvullende technieken vereisen om inzichtelijk te zijn.

De AP biedt met de handvatten praktische voorbeelden en ondersteuning om organisaties te helpen hun uitleg begrijpelijk te maken. Ook wordt aandacht besteed aan situaties waarin het verstrekken van uitleg andere belangen kan schaden, zoals de bescherming van persoonsgegevens van derden of bedrijfsgeheimen. De handvatten vormen een uitgebreid naslagwerk voor zowel organisaties als betrokkenen.

Bij de definitieve publicatie van de handvatten verschijnt ook een stappenplan voor organisaties en een overzicht voor betrokkenen. Daarnaast werkt de AP samen met de Universiteit Utrecht aan onderzoek naar effectieve communicatiemethoden voor het uitleggen van algoritmische besluitvorming.

De AP nodigt organisaties, experts en belanghebbenden uit om te reageren op de consultatie en hun praktijkervaringen te delen. De ontvangen input wordt gebruikt om de handvatten verder te verbeteren. Reacties worden samengevat en gepubliceerd zonder persoonlijke of organisatorische gegevens. Vragen en reacties kunnen worden gestuurd naar ppa@Verwijder-deze-text.autoriteitpersoonsgegevens.nl.