AP: Kabinet moet regels voor toegang UBO-registers aanscherpen

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft geconcludeerd dat het kabinet de regels rondom toegang tot de Nederlandse UBO-registers moet aanscherpen. Het huidige conceptbesluit over wie onder welke voorwaarden toegang krijgt tot deze registers is op meerdere punten onduidelijk en voldoet niet volledig aan de Europese privacyregels.

UBO-registers bevatten gegevens over natuurlijke personen met uiteindelijke zeggenschap over bepaalde organisaties, zoals vennootschappen, stichtingen, verenigingen en trusts. Het doel van deze registers is het vergroten van transparantie over eigendom en zeggenschap, onder meer om witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan. Personen met meer dan 25 procent belang of stemrecht worden hierin opgenomen.

Sinds een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie in 2022 is onbeperkte toegang tot UBO-informatie niet meer toegestaan. Alleen bij een aantoonbaar legitiem belang mogen privacygevoelige gegevens worden ingezien. Nederland heeft dit uitgangspunt in 2023 in de wet vastgelegd, waardoor alleen bevoegde instanties zoals het Openbaar Ministerie en de Belastingdienst toegang hebben tot de meest gevoelige gegevens, waaronder het burgerservicenummer en woonadres. Minder gevoelige gegevens, zoals naam, nationaliteit en geboortemaand en -jaar, zijn toegankelijk voor een bredere groep, waaronder banken en bepaalde journalisten.

Het kabinet werkt momenteel aan een besluit om de regels voor toegang verder uit te werken. De AP stelt echter dat dit conceptbesluit op meerdere punten moet worden aangescherpt. Zo is de mogelijkheid tot afscherming van gegevens nu beperkt tot situaties waarin iemand wordt bedreigd, terwijl Europese regels ook bescherming vereisen bij andere risico’s zoals fraude, ontvoering, chantage, afpersing, pesterijen, geweld en intimidatie. Daarnaast is de toegang voor journalisten onduidelijk, omdat het besluit onvoldoende beschrijft hoe zij in de praktijk een legitiem belang kunnen aantonen. Ook voor bedrijven die een zakelijke relatie aangaan en misstanden willen voorkomen, ontbreken concrete voorwaarden in het voorstel.