Wie AI-chatbots raadpleegt voor stemadvies bij de gemeenteraadsverkiezingen, krijgt vrijwel nooit een lokale partij aanbevolen. Dit blijkt uit een onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) dat is overhandigd aan minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De AP onderzocht stemadviezen van verschillende AI-chatbots, waaronder ChatGPT, Claude, Gemini, Grok en Mistral. In minder dan één procent van de gevallen werd een lokale partij genoemd. Dit komt waarschijnlijk doordat de taalmodellen zijn getraind op grote hoeveelheden internetdata, waarin lokale partijen onvoldoende vertegenwoordigd zijn om hun politieke profiel te kunnen beoordelen. Pas wanneer expliciet werd aangegeven dat de kiezer waarde hecht aan lokale thema's, werden lokale partijen vaker genoemd. Dit is opvallend, omdat ook lokale afdelingen van landelijke partijen zich op lokale onderwerpen richten.

De AP waarschuwt dat AI-chatbots door hun groeiende gebruik waarschijnlijk vaker worden geraadpleegd voor stemadvies, terwijl ze daarvoor niet geschikt zijn. Eerder onderzoek van de toezichthouder toonde al aan dat AI-chatbots een gepolariseerd en vertekend beeld van het politieke landschap geven. AP-voorzitter Aleid Wolfsen benadrukt dat het ontbreken van lokale partijen in stemadviezen kiezers een onvolledig beeld geeft van hun keuzemogelijkheden.

De Autoriteit Persoonsgegevens roept aanbieders van AI-chatbots op om maatregelen te nemen die voorkomen dat hun systemen worden ingezet voor stemadvies. Daarnaast dringt de toezichthouder aan op snelle wetgeving rondom AI in Nederland om grondrechten te beschermen. Kiezers wordt aangeraden om voor stemadvies gebruik te maken van traditionele stemhulpen zoals StemWijzer en Kieskompas, nieuwsmedia en partijprogramma's.