In 2023 beschikte 58% van de Nederlandse bedrijven en organisaties die slachtoffer werden van ransomware niet over een back-up. Dit blijkt uit het Jaarbeeld Ransomware 2023, waarin incidenten bij organisaties met meer dan 100 medewerkers zijn geanalyseerd. Vooral de sectoren industrie en handel werden vaak getroffen en waren samen verantwoordelijk voor meer dan een derde van de geregistreerde ransomware-incidenten.

Bij ongeveer 30% van de aanvallen kregen criminelen toegang via het misbruiken van beveiligingslekken en kwetsbaarheden. In 28% van de gevallen gebeurde dit door onrechtmatige logins, bijvoorbeeld na een succesvolle phishingaanval waarbij inloggegevens werden buitgemaakt of doordat wachtwoorden werden gekraakt. Deze vormen van ongeoorloofde toegang zijn te voorkomen door tijdig updates uit te voeren en te zorgen voor sterke, unieke wachtwoorden in combinatie met multifactorauthenticatie (MFA). Het Digital Trust Center adviseert organisaties de 5 basisprincipes van veilig digitaal ondernemen te volgen.

De bereidheid om losgeld te betalen was relatief laag: slechts 18% van de slachtoffers betaalde, wat aanzienlijk lager is dan het wereldwijde gemiddelde van 46%. De overheid raadt af om losgeld te betalen, omdat dit geen garantie biedt op herstel van gegevens en het risico op herhaalde afpersing vergroot.

Het ontbreken van back-ups blijft een groot probleem. Een goede back-up strategie is essentieel om snel te kunnen herstellen na een aanval. Uit aanvullend onderzoek onder zzp’ers en kleine mkb-bedrijven blijkt dat respectievelijk 32% en 23% geen regelmatige back-ups maakt of niet weet of dit gebeurt. Dit wijst op een tekort aan cyberweerbaarheid bij kleinere organisaties.

Volgens CBS-statistieken worden jaarlijks duizenden bedrijven in Nederland getroffen door ransomware, ongeacht hun omvang. Het Jaarbeeld Ransomware 2023 is opgesteld door het samenwerkingsverband Melissa, waarin onder meer het Openbaar Ministerie, politie en het Nationaal Cyber Security Centrum samenwerken om ransomware-aanvallen te bestrijden.