Russische inlichtingendiensten zijn agressiever geworden in hun pogingen om westerse technologie en defensiegeheimen te stelen, nu sancties de oorlogseconomie van het land onder druk zetten, aldus drie hoge Europese inlichtingendeskundigen tegenover The Associated Press. Russische agenten bouwen nepbedrijven op, rekruteren tussenpersonen en zetten cyberspionnen en hackers in die informatie verzamelen die ook kan worden gebruikt om kritieke infrastructuur aan te vallen.

Vier jaar internationale sancties hebben het voor Moskou moeilijk gemaakt om machines, technologie en onderzoek uit Europa te verkrijgen. De oorlog in Oekraïne legt een zware druk op belangrijke industrieën en brengt het land dichter bij een mogelijke financiële crisis. Christoffer Wedelin, adjunct-hoofd operaties bij de Zweedse veiligheidsdienst, stelt dat Rusland precies weet wat het nodig heeft en serieuze inspanningen levert om geavanceerde werktuigmachines, fabrieksapparatuur, onderzoek en dual-use technologie te bemachtigen.

In Zweden richt Rusland zich op de defensie-industrie en geavanceerd onderzoek naar wapensystemen zoals het Gripen-gevechtsvliegtuig. Ook probeert het cameratechnologie en laserapparatuur, oorspronkelijk voor civiele doeleinden ontwikkeld, te verkrijgen voor integratie in Russische wapensystemen. Volgens Juha Martelius, directeur van de Finse veiligheids- en inlichtingendienst, zoekt Rusland naar technologieën op het gebied van ruimtevaart, quantum, poolgebied en maritieme technologie, waarbij ruimtevaarttechnologie momenteel direct nodig is. Daarnaast is er behoefte aan gesanctioneerde computertechnologie en software-updates voor werktuigmachines.

Anne Keast-Butler, directeur van de Britse signaalinlichtingendienst, beschuldigde Rusland ervan het Verenigd Koninkrijk en Europese bondgenoten onophoudelijk te targeten door technologie te stelen en sabotage- en moordaanslagen te plannen. In mei arresteerden Zweedse politieagenten twee personen wegens het overtreden van sancties rond een Turks bedrijf dat tientallen zendingen met metaalbewerkingsmachines naar Rusland had gestuurd. Wedelin waarschuwt dat bedrijven zich bewust moeten zijn dat zij onbedoeld onderdeel kunnen worden van de Russische oorlogssupplychain.

Naast het stelen van technologie voert Rusland ook cyberaanvallen uit op Europese bedrijven en kritieke infrastructuur om informatie te verzamelen die kan worden misbruikt wanneer dat uitkomt. Een voorbeeld is een aanval op een Zweedse elektriciteitscentrale vorig jaar, die gericht was op vernietiging maar mislukte doordat het systeem de inbraak detecteerde. Deze aanval markeert volgens Wedelin een omslag in de Russische werkwijze, waarbij het land minder bezorgd is over detectie en attributie en grotere risico’s neemt om zijn doelen te bereiken.

De agressievere tactieken weerspiegelen mogelijk de groeiende interne zorgen over de Russische economie, die volgens Kaupo Rosin, hoofd van de Estse buitenlandse inlichtingendienst, slecht presteert. Juha Martelius stelt dat ongeveer een derde van het Russische bruto binnenlands product momenteel naar de oorlogsinspanningen gaat, terwijl sancties en het conflict de economische groei remmen.