Dagelijks verschijnen berichten over nieuwe datalekken waarbij miljoenen persoonsgegevens in handen van hackers vallen. Vaak worden namen, adressen, e-mailadressen, bankgegevens en burgerservicenummers buitgemaakt. Deze gegevens worden gebruikt voor steeds geloofwaardigere vormen van fraude, zoals phishing en identiteitsdiefstal. Omdat criminelen steeds meer informatie verzamelen, wordt het lastiger om oplichting te onderscheiden van legitieme communicatie.

Volgens beleidsadviseur Nadia Benaissa van Bits of Freedom zijn datalekken geen natuurverschijnsel, maar het gevolg van onvoldoende aandacht voor informatiebeveiliging. Organisaties nemen de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) vaak niet serieus genoeg. De AVG vereist dat beveiliging up-to-date is en rekening houdt met de laatste technische ontwikkelingen. Verouderde beveiligingsmaatregelen voldoen niet meer, terwijl hackers steeds geavanceerdere middelen inzetten, waaronder kunstmatige intelligentie om kwetsbaarheden te vinden.

De AVG stelt ook eisen aan het verantwoord omgaan met persoonsgegevens. Organisaties mogen niet meer data verzamelen dan noodzakelijk en moeten gegevens verwijderen zodra er geen wettelijke grondslag meer is. Daarnaast moeten zij weten welke data ze bewaren en hoe deze beveiligd zijn. Bij een datalek moeten zij binnen 72 uur de Autoriteit Persoonsgegevens informeren en betrokkenen op de hoogte stellen als er een aanzienlijk risico is. Dit moet slachtoffers handelingsperspectief bieden.

Nadia Benaissa benadrukt dat de toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens, meer moet doen dan alleen bewustwording creëren. Er is behoefte aan strengere handhaving, meer onderzoeken en vaker ingrijpen bij overtredingen. Alleen voorlichting is onvoldoende om organisaties te dwingen hun beveiliging op orde te brengen.