Russische statelijke actoren richten zich op het hacken van IP-camera’s om (vitale) infrastructuur van NAVO-landen, waaronder Nederland, te bespioneren. Naast deze overheidsactoren maken ook hacktivistische groeperingen en cybercriminelen misbruik van kwetsbare IP-camera’s. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) roept daarom organisaties en particuliere gebruikers op om hun IP-camera’s beter te beveiligen door onder andere apparaten up-to-date te houden, netwerken te segmenteren en het aanvalsoppervlak te verkleinen.

Uit inlichtingen van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) blijkt dat IP-camera’s een aantrekkelijk doelwit zijn voor Russische statelijke actoren. Deze spionage richt zich op het volgen van troepen- en materieelbewegingen en het in kaart brengen van vitale infrastructuur zoals bruggen en wegen. Nederland is vanwege zijn ligging en steun aan Oekraïne een belangrijk doelwit. De AIVD en MIVD hebben een cyberadvies opgesteld om het bewustzijn over deze risico’s te vergroten en bieden concrete handvatten om de beveiliging van IP-camera’s te verbeteren.

IP-camera’s zijn populaire beveiligingsmiddelen vanwege hun eenvoudige inzetbaarheid, maar kunnen door kwaadwillenden worden gebruikt als waardevolle inlichtingenbron. Militair misbruik van camerabeelden is inmiddels een vast onderdeel van realtime inlichtingen en tactische operaties. Het hacken van deze camera’s gebeurt vaak niet via geavanceerde technieken, maar doordat ze rechtstreeks met internet verbonden zijn zonder aangepast standaardwachtwoord en zonder actuele beveiligingsupdates. Dit wordt door veel eigenaren onderschat, terwijl het misbruik verstrekkende gevolgen kan hebben en vaak onopgemerkt blijft.

De aantrekkelijkheid van IP-camera’s als doelwit komt voort uit het feit dat het opsporen en misbruiken van onbeveiligde apparaten geen fysieke aanwezigheid, geavanceerde malware of uitgebreide technische kennis vereist. Vaak volstaat een eenvoudige online zoekopdracht naar apparaten met standaardinstellingen. De beelden zijn doorgaans live en direct bruikbaar. Naast statelijke actoren claimen ook hacktivistische groeperingen regelmatig compromittaties van IP-camera’s, die zij via sociale media inzetten om hun zichtbaarheid en impact te vergroten. Sommige van deze groeperingen opereren op eigen initiatief, maar onderhouden vaak banden met buitenlandse overheden, zoals blijkt uit het Cybersecurity Beeld Nederland 2025.